Klassieke Yahtzee spelregels zijn snel uit te leggen: je speelt met 2 of meer spelers, vanaf 8 jaar, een potje duurt meestal 15 tot 20 minuten, en na 13 rondes wint de speler met de hoogste score. Je gooit met 5 dobbelstenen en probeert je worpen slim onder te brengen in 13 categorieën op je scoreblad.
Benodigdheden
Voor Yahtzee heb je dit nodig:
- 5 dobbelstenen
- een dobbelbeker, als je die wilt gebruiken
- een scoreblok of losse scorekaarten
- een pen of potlood
Sommige edities hebben ook bonusfiches voor extra Yahtzees. Die zijn handig, maar niet nodig als je de bonus gewoon opschrijft.
Opzet
De opzet is eenvoudig:
- Geef elke speler een scoreblad en iets om mee te schrijven.
- Leg de 5 dobbelstenen klaar.
- Zet de dobbelbeker erbij als je daarmee speelt.
- Spreek af wie begint.
Daarna kan het spel meteen starten.
Spelverloop
De Yahtzee spelregels draaien om beurten waarin je maximaal drie keer mag gooien.
Eerste worp
De actieve speler gooit alle 5 dobbelstenen.
Tweede worp
Na die eerste worp kies je welke dobbelstenen je wilt houden. De rest gooi je opnieuw.
Derde worp
Na de tweede worp mag je nog een keer kiezen welke stenen blijven liggen. De overige dobbelstenen mag je voor de derde en laatste keer gooien.
Drie worpen zijn niet verplicht. Heb je na één of twee worpen al de combinatie die je wilt, dan mag je stoppen.
Daarna altijd één vak invullen
Na je laatste worp kies je precies één lege categorie op je scoreblad. Die vul je meteen in.
Belangrijk: je moet na elke beurt een leeg vak invullen. Ook als je worp nergens goed bij past, zet je in een categorie 0 punten. Een categorie mag in het hele spel maar één keer gebruikt worden.
Omdat er 13 categorieën zijn, speelt iedere speler precies 13 beurten.
Scoring
Op het scoreblad staan een bovenste en een onderste deel. Voor goede Yahtzee spelregels is het belangrijk dat je die twee delen uit elkaar houdt.
Bovenste deel
Hier vul je de vakken in voor:
- enen
- tweeën
- drieën
- vieren
- vijven
- zessen
Je telt steeds alleen de dobbelstenen met die waarde op.
Voorbeeld: gooi je 5, 5, 5, 2, 1 en kies je het vak vijven, dan schrijf je 15 punten op.
Kom je in het bovenste deel samen op 63 punten of meer, dan krijg je 35 bonuspunten.
Onderste deel
Hier staan de vaste combinaties:
- Three of a Kind: minstens 3 gelijke dobbelstenen, score is de som van alle 5 dobbelstenen
- Four of a Kind: minstens 4 gelijke dobbelstenen, score is de som van alle 5 dobbelstenen
- Full House: 3 gelijke en 2 gelijke dobbelstenen, 25 punten
- Small Straight: 4 opeenvolgende dobbelstenen, 30 punten
- Large Straight: 5 opeenvolgende dobbelstenen, 40 punten
- Yahtzee: 5 gelijke dobbelstenen, 50 punten
- Chance: score is de som van alle 5 dobbelstenen
Rechte straten kort uitgelegd
Een Small Straight is een reeks van vier opeenvolgende waarden, zoals:
- 1, 2, 3, 4
- 2, 3, 4, 5
- 3, 4, 5, 6
Een Large Straight is een reeks van vijf opeenvolgende waarden:
- 1, 2, 3, 4, 5
- 2, 3, 4, 5, 6
Dubbele waarden maken niet uit zolang de reeks aanwezig is. Bij 1, 2, 3, 4, 4 heb je dus wel een Small Straight, maar geen Large Straight.
Eindscore
Als alle 13 vakken zijn ingevuld, tel je alles op:
- punten uit het bovenste deel
- eventuele bonus van 35 punten
- punten uit het onderste deel
- eventuele Yahtzee-bonussen
De hoogste totaalscore wint.
Varianten
Bij de klassieke Yahtzee spelregels hoort ook de officiële Joker Rule voor extra Yahtzees. Dat is geen huisregel, maar onderdeel van de standaardregels van veel klassieke edities.
Extra Yahtzee gegooid
Gooi je opnieuw 5 gelijke dobbelstenen terwijl je Yahtzee-vak al met 50 punten is ingevuld, dan krijg je:
- 100 bonuspunten voor die extra Yahtzee
- én je moet daarnaast nog een ander leeg vak invullen
Welk vak moet je dan invullen?
De gebruikelijke volgorde is:
- Als het passende vak in het bovenste deel nog leeg is, moet je dat invullen.
Voorbeeld: je gooit vijf vijven, dan moet je het vak vijven gebruiken als dat nog leeg is. - Is dat vak al vol, dan mag je een geschikt vak in het onderste deel gebruiken volgens de jokerregel.
Bij die jokerregel telt de Yahtzee als vervanger voor bepaalde combinaties in het onderste deel. Je mag dan bijvoorbeeld Full House, Small Straight of Large Straight invullen, ook al liggen die patronen niet letterlijk op tafel.
Wanneer krijg je geen 100 bonuspunten?
Staat je Yahtzee-vak op 0, dan levert een nieuwe Yahtzee geen bonus van 100 punten op. Je vult dan alleen een normaal leeg vak in volgens de regels hierboven.
Full House met vijf gelijke dobbelstenen
Dit punt zorgt vaak voor discussie. Bij de klassieke regels geldt: vijf gelijke dobbelstenen zijn niet automatisch een Full House. Alleen via de jokerregel kun je zo’n worp later in bepaalde vakken van het onderste deel gebruiken, als de voorwaarden daarvoor kloppen.
Huisregels
Sommige groepen spreken af dat vijf gelijke dobbelstenen altijd als Full House tellen. Dat is een huisregel, geen officiële Yahtzee-regel. Zet zo’n afspraak dus vooraf vast als je daarvan wilt afwijken.
FAQ
Hoeveel worpen krijg je in Yahtzee?
Per beurt mag je maximaal 3 keer gooien. Eerder stoppen mag altijd.
Moet je na elke beurt een categorie invullen?
Ja. Na je beurt vul je altijd 1 leeg vak in, ook als dat 0 punten oplevert.
Hoe werkt de bonus in het bovenste deel?
Haal je in de vakken enen tot en met zessen samen 63 punten of meer, dan krijg je 35 bonuspunten.
Wat gebeurt er bij een tweede Yahtzee?
Als je Yahtzee-vak al met 50 punten is ingevuld, krijg je voor elke extra Yahtzee 100 bonuspunten. Daarna vul je ook nog een ander leeg vak in volgens de jokerregel.
Mag vijf gelijke als Full House tellen?
Niet automatisch. In de officiële klassieke Yahtzee spelregels werkt dat alleen via de jokerregel. Spreek je af dat het altijd mag, dan gebruik je een huisregel.
