Met 2 tot 8 spelers, meestal in teams van 2, draait Tokken spelregels om één opdracht: zorg dat jouw team als eerste alle pionnen in het thuisvak krijgt. Het spel is geschikt vanaf 6 jaar en een pot duurt meestal 30 tot 60 minuten, afhankelijk van het aantal spelers. Tokken gebruikt kaarten in plaats van dobbelstenen. Hieronder lees je de algemene officiële regels voor de Classic- en Puzzelvariant.
Benodigdheden
Voor Tokken heb je nodig:
- een Tokkenbord met startplekken, loopspoor, thuishonken en thuisvakken
- 4 pionnen per speler in de gekozen kleur
- speelkaarten, in een hoeveelheid die past bij het aantal spelers
Kaartverdeling per spelersaantal:
- 3 spelers: 39 kaarten plus 1 joker
- 4 spelers: 52 kaarten plus 2 jokers
- 5 spelers: 65 kaarten plus 3 jokers
- 6 spelers: 78 kaarten plus 3 jokers
- 7 spelers: 91 kaarten plus 4 jokers
- 8 spelers: 104 kaarten plus 4 jokers
Praktisch komt dat neer op:
- 3 spelers: 3 straten en 1 joker
- 4 spelers: 1 volledig kaartspel en 2 jokers
- 5 spelers: 5 straten en 3 jokers
- 6 spelers: 1,5 kaartspel en 3 jokers
- 7 spelers: 7 straten en 4 jokers
- 8 spelers: 2 volledige kaartspellen en 4 jokers
Opzet
Leg het bord in het midden. Iedere speler kiest een kleur en zet de 4 pionnen op de eigen startpositie, dus nog buiten het loopspoor.
Bepaal daarna wie deelt. De deler schudt en deelt de kaarten in drie rondes:
- eerst 5 kaarten
- daarna 4 kaarten
- daarna nog 4 kaarten
Na elke deling wisselen teamgenoten 1 gesloten kaart met elkaar. Speel je met een oneven aantal spelers, dan geeft iedere speler na elke deling 1 gesloten kaart door aan de speler links.
De overgebleven kaarten houd je apart. Die kunnen nodig zijn voor het trekken na een joker.
Spelverloop
De speler links van de deler begint. Daarna speel je met de klok mee.
In je beurt doe je steeds dit:
- je speelt 1 kaart uit je hand
- je voert de bijbehorende actie uit
- je legt de gespeelde kaart open neer
Kun je geen geldige zet doen, dan leg je al je handkaarten af. Voor die deelronde doe je niet meer mee. Heb je wel een geldige zet, dan moet je die spelen. Vrijwillig passen mag dus niet.
Het doel blijft steeds hetzelfde: volgens de Tokken spelregels probeer je je eigen pionnen, en in teamspel uiteindelijk alle pionnen van je team, veilig naar het thuisvak te brengen.
Scoring
Tokken werkt normaal niet met punten tijdens het spel. Er is dus geen tussentelling per kaart of per slag. De winnaar is simpelweg de speler of het team dat als eerste alle eigen pionnen in het thuisvak heeft.
Bij teamspel wint het eerste team dat alle pionnen van beide partners binnen heeft.
Varianten
Tokken wordt officieel vooral gespeeld als teamspel met 4, 6 of 8 spelers. Daarnaast bestaan er officiële varianten, zoals:
- Tokkenspel Duo voor 2 spelers
- Tokkenspel Puzzel met een modulair bord, voor 4 tot 6 of 8 spelers
De algemene Tokken spelregels hieronder gelden voor zowel de Classic- als de Puzzeluitvoering, tenzij een variant eigen aanvullende regels heeft.
Veel groepen gebruiken ook extra afspraken. Dat zijn huisregels, geen officiële basisregels. Voorbeelden:
- spelen met puntentelling, zoals 2 punten per pion in het honk en 10 punten voor het winnende team
- spelen met een hologramstip met aparte ontsnappingsregels
Gebruik zulke afspraken alleen als iedereen daar vooraf mee instemt.
Betekenis van de kaarten
Aas
Met een aas mag je:
- een pion op het bord zetten, of
- 1 stap vooruitgaan met een pion die al op het bord staat
Twee
Met een twee ga je 2 stappen vooruit.
Drie
Met een drie ga je 3 stappen vooruit.
Vier
Met een vier mag je:
- 4 stappen vooruit, of
- 4 stappen achteruit
Ga je 4 stappen achteruit, dan gelden twee extra regels:
- kom je op een zwarte stip, dan ga je direct door naar de volgende zwarte stip
- ga je vanuit het thuishonk 4 stappen achteruit, dan moet die pion opnieuw beginnen
Vijf
Met een vijf verplaats je een pion van een tegenstander 5 stappen vooruit.
Daarbij gelden deze beperkingen:
- je mag een pion voorbij een thuishonk duwen, zolang dat honk niet geblokkeerd is
- een pion op een startpositie mag je niet met een vijf verplaatsen
- een pion in het thuisvak mag je niet met een vijf verplaatsen
Zes
Met een zes ga je 6 stappen vooruit.
Zeven
Met een zeven verdeel je 7 stappen over meerdere eigen pionnen.
In teamspel mag je die 7 stappen ook verdelen over pionnen van je partner. Komt met die zeven jouw laatste eigen pion in het thuishonk, dan mag je overgebleven stappen verder gebruiken voor een pion van je teamgenoot.
Acht
Met een acht ga je 8 stappen vooruit.
Negen
Met een negen ga je 9 stappen vooruit.
Tien
Met een tien ga je 10 stappen vooruit.
Boer
Met een boer ruil je 1 eigen pion met een pion van een andere speler.
Dat mag niet met:
- een pion in het thuisvak
- een pion op een eigen startpositie
Vrouw
De vrouw, ook wel dame, laat je 12 stappen vooruitgaan.
Heer
De heer, of koning, laat je 13 stappen vooruitgaan.
Joker
Met een joker mag je:
- een pion op het bord zetten, of
- 18 stappen vooruitgaan
Na het spelen van een joker trek je 1 extra kaart van de stapel. Die extra kaart:
- mag je in de hand houden
- hoef je niet meteen te spelen
- mag je in een latere beurt gebruiken
Voor de joker zelf geldt nog iets belangrijks: die moet in de laatste deelronde gespeeld worden. Kun je de joker dan niet geldig uitspelen, dan gooi je de joker én de extra getrokken kaart weg.
Belangrijke vakken op het bord
Thuishonk
Het thuishonk is de gekleurde losse stip voor je thuisvak.
Een pion op het thuishonk staat veilig. Die pion mag niet:
- geslagen worden
- geruild worden
- met een vijf verplaatst worden
Een pion op het thuishonk blokkeert ook andere pionnen. Je mag er dus niet langs, ook niet met je eigen pionnen.
Thuisvak
Het thuisvak bestaat uit de vier gekleurde vakjes waar je uiteindelijk moet eindigen.
Voor pionnen in het thuisvak gelden deze regels:
- ze staan veilig
- ze mogen niet geslagen worden
- ze mogen niet geruild worden
- je moet er exact in uitkomen
- je mag in het thuisvak niet over je eigen pionnen heen
- je mag in het thuisvak niet achteruit
- pionnen mogen niet meer uit het thuishonk worden gehaald
Zwarte stip
Kom je op een zwarte stip, ook door 4 stappen achteruit te gaan, dan ga je direct door naar de volgende zwarte stip.
Dat mag ook als je daarbij een geblokkeerd thuishonk passeert.
Teamspel
Officieel wordt Tokken meestal in teams van 2 gespeeld. Dat kan met 4, 6 of 8 spelers.
In teamspel zijn deze regels extra belangrijk:
- teamgenoten wisselen na elke deling 1 gesloten kaart
- een zeven mag je verdelen over je eigen pionnen en die van je partner
- het spel eindigt zodra een team alle pionnen van beide spelers in het thuisvak heeft
Wie zoekt op Tokken spelregels 4 spelers of op regels voor grotere teams, komt dus meestal uit bij deze teamvariant.
FAQ
Wat is het verschil tussen Tokken en Keezen?
Bij Tokken gebruik je kaarten in plaats van dobbelstenen. Daardoor draait het spel meer om handbeheer en kaartkeuzes. Wie zoekt op verschil Tokken en Keezen bedoelt meestal dat verschil in speelsysteem.
Mag je met een 5 een pion voorbij het honk duwen?
Ja, dat mag, zolang het thuishonk niet geblokkeerd is.
Mag je met een 7 stappen verdelen over pionnen van je partner?
Ja, maar alleen in teamspel.
Moet je de extra kaart na een joker meteen spelen?
Nee. Je houdt die kaart gewoon op hand en mag hem in een volgende beurt spelen.
Wat gebeurt er als je geen geldige zet kunt doen?
Dan leg je al je handkaarten af en doe je voor die deelronde niet meer mee.
