1. Home
  2. Soort spel
  3. Dobbel- en tegelspellen
  4. Spelregels jeu de boules bond
spelregels jeu de boules bond​

Spelregels jeu de boules bond

6 min lezen

Jeu de boules bond spelregels gaan over pétanque volgens het reglement van de Nederlandse Jeu de Boules Bond (NJBB), gebaseerd op het internationale reglement van de Fédération Internationale de Pétanque et Jeu Provençal (FIPJP). Je speelt het met 2 of meer spelers, in enkelspel, doublette of triplette. Een partij eindigt zodra een team of speler 13 punten haalt. Er is geen vaste minimumleeftijd en ook geen vaste speelduur, omdat de duur afhangt van het verloop van de partij.

Benodigdheden voor jeu de boules bond spelregels

Voor deze jeu de boules bond spelregels heb je het volgende nodig:

  • Boules van metaal
  • diameter: 7,05 tot 8 cm
  • gewicht: 650 tot 800 gram

  • But
    Een klein doelballetje van hout of kunststof met een diameter van ongeveer 30 mm.

  • Speelterrein

  • minimaal 15 meter lang
  • minimaal 4 meter breed

  • Werpcirkel

  • diameter van 35 tot 50 cm

  • Meetinstrument
    Bijvoorbeeld een meetlint of passer, om te bepalen welke boule het dichtst bij de but ligt.

De officiële jeu de boules bond spelregels noemen geen scoreblok, app of ander hulpmiddel als verplicht onderdeel.

Opzet volgens jeu de boules bond spelregels

De jeu de boules bond spelregels volgen het Reglement voor de Petanquesport (RPS). De NJBB gebruikt daarnaast RPSPlus voor uitleg bij praktijksituaties. Voor de basis van het spel zijn vooral de spelvorm, het terrein en de beginworp van belang.

Kies de spelvorm

Er zijn drie officiële vormen:

  • Enkelspel: 1 tegen 1, elke speler heeft 3 boules
  • Doublette: 2 tegen 2, elke speler heeft 3 boules
  • Triplette: 3 tegen 3, elke speler heeft 2 boules

Deze aantallen moeten in de hele partij gelijk blijven.

Maak het terrein klaar

Gebruik een terrein van minimaal 15 x 4 meter. Zorg dat er een werpcirkel is en controleer of boules en but aan de voorgeschreven maten voldoen.

Bepaal de start van de ronde

Aan het begin van een ronde wordt de werpcirkel geplaatst of getekend. Daarna werpt een speler van het team dat begint de but uit.

Voor de but gelden deze afstanden:

  • de but ligt op 6 tot 10 meter van de werpcirkel
  • de but ligt minimaal 50 cm van een obstakel

Ligt de but niet goed, dan moet opnieuw worden geworpen volgens het officiële reglement.

Spelverloop bij jeu de boules bond spelregels

Het spel verloopt in rondes. Zo’n ronde heet in pétanque vaak een mène. Dat is de fase vanaf het uitwerpen van de but tot alle boules zijn gespeeld.

Begin van de ronde

Het team of de speler die de but werpt, speelt ook de eerste boule.

Daarna speelt de tegenpartij.

Welke partij is aan de beurt?

De kern van de jeu de boules bond spelregels is eenvoudig: de partij die niet het dichtst bij de but ligt, moet spelen.

Dat werkt zo:

  1. Team A werpt de but en speelt de eerste boule.
  2. Team B speelt daarna een boule.
  3. Ligt Team B nog steeds niet dichter bij de but dan Team A, dan speelt Team B opnieuw.
  4. Team B blijft spelen tot:
  5. het wel dichterbij ligt, of
  6. alle boules van dat team op zijn
  7. Daarna is het andere team aan de beurt.

Zo wisselt de beurt dus niet automatisch na elke worp. De stand op het terrein bepaalt wie moet spelen.

Hoe voer je een worp uit?

Een speler werpt vanuit de werpcirkel. Daarbij gelden deze basisregels:

  • de speler staat met de voeten binnen de cirkel
  • de voeten blijven op hun plaats tot de geworpen boule de grond raakt
  • voor een worp geldt een maximale tijd van één minuut

Die minuut geldt vanaf het moment dat de speler aan de beurt is en de situatie duidelijk is.

Wat mag je doen met een boule?

Een boule kan op twee manieren worden gebruikt:

  • plaatsen: je probeert dicht bij de but te eindigen
  • schieten: je probeert een boule van de tegenstander weg te spelen

De officiële jeu de boules bond spelregels maken dat onderscheid in de praktijk duidelijk, ook al blijft de beurtregel hetzelfde.

Meten

Is met het oog niet duidelijk welke boule dichter bij de but ligt, dan wordt gemeten. Dat gebeurt met een geschikt meetinstrument.

Meten is belangrijk, omdat de beurt afhangt van welke partij op dat moment het verst van de but ligt. Ook aan het einde van de ronde bepaalt de meting wie punten krijgt.

Overtredingen en sancties

Bij overtredingen kunnen scheidsrechters of wedstrijdleiding sancties opleggen. In de basis gaat het om:

  • waarschuwing
  • diskwalificatie
  • verlies van de partij

Het volledige sanctieschema staat niet in deze uitleg. Daarom worden hier geen extra strafstappen ingevuld die niet expliciet in de bron staan.

Scoring bij jeu de boules bond spelregels

Na elke ronde tel je de punten.

Hoe tel je de punten?

Alleen de partij met de beste boule scoort. De beste boule is de boule die het dichtst bij de but ligt.

Het aantal punten is gelijk aan het aantal boules van die partij dat dichter bij de but ligt dan de beste boule van de tegenstander.

Voorbeeld

Team A heeft de twee dichtstbijzijnde boules. De beste boule van Team B ligt pas op de derde plaats. Dan krijgt Team A 2 punten voor die ronde.

Je telt dus niet alle boules die dicht bij de but liggen, maar alleen de boules die beter liggen dan de beste boule van de tegenpartij.

Wanneer eindigt de partij?

Een partij volgens de jeu de boules bond spelregels eindigt zodra een speler of team 13 punten bereikt. Dat team wint direct.

Varianten binnen jeu de boules bond spelregels

De officiële basis komt uit het RPS. De NJBB gebruikt daarnaast RPSPlus als aanvulling voor praktijksituaties. Dat is geen aparte spelvariant, maar een verduidelijking bij de toepassing van regels.

Officieel

Binnen deze uitleg vallen onder officieel:

  • RPS van de FIPJP als basisreglement
  • RPSPlus van de NJBB als aanvulling voor de praktijk

Huisregels

Afwijkingen die je op een clubavond of thuis tegenkomt, zijn huisregels en geen officiële jeu de boules bond spelregels. Denk aan:

  • spelen tot 11 punten in plaats van 13
  • een kortere of langere afstand voor de but
  • andere teamindelingen
  • een soepelere tijdslimiet per worp

Dat kan prima werken in een informele partij, maar het hoort niet bij het officiële bondsspel.

FAQ over jeu de boules bond spelregels

Hoeveel boules heeft elke speler volgens de jeu de boules bond spelregels?

In enkelspel en doublette heeft elke speler 3 boules. In triplette heeft elke speler 2 boules.

Wie begint volgens de jeu de boules bond spelregels?

De partij die de but werpt, speelt ook de eerste boule van de ronde.

Hoe ver moet de but liggen?

De but moet op 6 tot 10 meter van de werpcirkel liggen. Daarnaast moet de but minimaal 50 cm van een obstakel liggen.

Welke partij moet spelen?

De partij die niet het dichtst bij de but ligt, is aan de beurt. Die partij blijft spelen tot zij wel dichterbij ligt of geen boules meer over heeft.

Hoe lang mag een speler over een worp doen?

Voor een worp geldt een maximale tijd van één minuut.