Met 2 spelers, 4 pionnen per speler en een half kaartspel is Keezen een race naar het thuishonk. Het doel is simpel: krijg als eerste al je 4 pionnen veilig binnen. Deze uitleg gaat over de standaard Keezen spelregels voor 2 spelers. Een potje duurt meestal 30 tot 60 minuten en is geschikt vanaf 6 jaar. De Nederlandse naam is Keezen; er is geen aparte, gangbare buitenlandse titel voor deze standaardvariant.
Benodigdheden voor Keezen spelregels
Voor deze versie heb je nodig:
- 1 Keezenbord, opgebouwd uit 2 rechte borddelen
- 8 pionnen: 2 kleuren van 4 pionnen
- 1 half kaartspel van 26 kaarten
Haal de joker vooraf uit het spel. Die heeft in deze standaardvariant geen functie.
Opzet bij Keezen spelregels
Zo leg je het spel klaar:
- Zet de 2 borddelen aan elkaar.
- Elke speler kiest een kleur en zet 4 pionnen in de eigen startpositie.
- Kies een startspeler. Die is in de eerste ronde ook de deler.
- Er wordt met de klok mee gespeeld.
- In de eerste ronde krijgt iedere speler 5 kaarten.
- In de rondes daarna krijgt iedere speler 4 kaarten.
- Is de stapel op, dan schud je opnieuw. Daarna begint de deelreeks weer met 5 kaarten per speler.
De speler links van de deler opent de ronde.
Spelverloop van Keezen spelregels
Tijdens je beurt doe je altijd 2 dingen:
- Je speelt 1 kaart open op de aflegstapel.
- Je voert de bijbehorende zet uit met 1 pion, of bij een 7 met 1 of 2 pionnen.
Kun je kiezen uit meerdere zetten, dan kies je zelf welke zet je uitvoert. Kun je een geldige zet doen, dan moet je ook spelen. Ook als die zet ongunstig is.
Geen geldige zet
Heb je kaarten in de hand, maar kun je met geen enkele kaart een geldige zet doen? Dan:
- lever je al je kaarten in
- sla je je beurt over
Zodra alle spelers hun hand hebben uitgespeeld of ingeleverd, is de ronde voorbij. De volgende speler in de deelvolgorde deelt dan opnieuw.
Scoring in Keezen spelregels
Bij Keezen zijn er geen punten. Je wint direct zodra al je 4 pionnen in het thuishonk staan. Dat is de enige manier om het spel te winnen.
Betekenis van de kaarten in Keezen spelregels
De kaarten bepalen hoe je mag bewegen.
Aas
Een aas heeft 2 mogelijke functies:
- zet 1 pion op vanuit de startpositie, of
- verplaats 1 pion 1 stap vooruit
Heer
Met een heer zet je 1 pion op vanuit de startpositie.
Vrouw
Met een vrouw ga je 12 stappen vooruit.
Boer
Met een boer ruil je 1 eigen pion met 1 pion van de tegenstander.
Daarbij geldt een strikte regel: je ruilt altijd met een eigen pion. Je mag dus niet alleen een pion van de tegenstander verplaatsen. Kun je een geldige ruil maken, dan moet je die uitvoeren.
4
Met een 4 ga je 4 stappen achteruit.
7
Met een 7 verplaats je in totaal 7 stappen vooruit. Dat mag op 2 manieren:
- met 1 pion alle 7 stappen
- verdeeld over 2 eigen pionnen
Opsplitsen mag, maar hoeft niet. Wel moet je altijd alle 7 stappen volledig gebruiken.
Overige kaarten
De kaarten 2, 3, 5, 6, 8, 9 en 10 laten je precies dat aantal stappen vooruit gaan.
Pionnen opzetten in Keezen spelregels
Een pion komt pas vanuit de startpositie op het bord met:
- een aas
- een heer
Een aas is dus flexibel. Die kun je gebruiken om op te zetten of om 1 stap vooruit te gaan. Een heer gebruik je alleen om op te zetten.
Bewegen, slaan en blokkeren
Een belangrijk deel van de Keezen spelregels zit in de beperkingen tijdens het lopen over het bord.
Slaan
Kom je precies terecht op een vakje waar een pion van de tegenstander staat, dan sla je die pion. De geslagen pion gaat terug naar de startpositie.
Beschermde startpositie
Een pion die op de eigen startpositie staat, is beschermd. Dat betekent:
- die pion kan niet geslagen worden
- die pion kan niet geruild worden met een boer
- die pion kan niet worden ingehaald
Die bescherming geldt dus ook tegen een ruilactie.
Eigen pionnen blokkeren
Je mag niet over een eigen pion heen bewegen. Staat een eigen pion in de weg, dan houdt die je tegen.
Dat is vooral belangrijk bij hogere kaarten en bij het verdelen van een 7.
Thuishonk en exact uitkomen
Zodra een pion in het thuishonk staat, is die veilig. Daarna kan die pion niet meer worden geslagen.
Voor het thuishonk gelden deze regels:
- je moet exact uitkomen
- je mag pionnen in het thuishonk niet inhalen
- een pion in het thuishonk beweegt niet meer heen en weer
Sta je voor het honk en is je kaart te hoog of past die niet precies, dan mag die pion niet naar binnen. In de standaardregels wacht die pion gewoon op een passende kaart. Je loopt dus niet automatisch nog een extra ronde.
Veelgemaakte fouten aan tafel
Bij Keezen spelregels gaan dezelfde dingen vaak mis. Dit zijn de bekendste.
De 7 half uitvoeren
Een 7 moet altijd volledig worden gespeeld. Je mag de stappen verdelen over 1 of 2 pionnen, maar je mag geen stappen laten vervallen.
De boer gebruiken zonder eigen pion
Een boer is een ruilkaart. Je wisselt altijd een eigen pion met een pion van de tegenstander. Alleen de tegenstander verplaatsen mag niet.
De startpositie niet als beschermd behandelen
Een pion op de startpositie staat veilig voor slaan, ruilen en inhalen. Dat vak heeft dus een aparte status.
Het thuishonk in lopen zonder exact aantal
Voor het honk moet je precies goed uitkomen. Heb je te veel stappen, dan gaat die pion niet naar binnen.
Varianten op Keezen spelregels
Hieronder staan varianten die je soms tegenkomt. Dat zijn geen standaardregels, tenzij je ze vooraf samen afspreekt.
Speed Keezen
Bij deze variant blijf je doorlopen als je niet exact in je honk kunt komen. Je wacht dus niet voor de ingang, maar maakt nog een ronde tot je wel passend uitkomt.
Dit is een variant, geen officiële standaardregel voor 2 spelers.
Opdrachten bij kaarten
Sommige groepen koppelen opdrachten aan bepaalde kaarten. Denk aan een extra actie of een kleine opdracht aan tafel.
Dit is een huisregel, geen officiële spelregel.
FAQ over Keezen spelregels
Mag je met een 7 ook gewoon 1 pion zeven stappen zetten?
Ja. Je mag de 7 verdelen over 2 pionnen, maar dat hoeft niet. Alle 7 stappen moeten wel worden gebruikt.
Moet je spelen als je zet nadelig is?
Ja. Kun je een geldige zet doen, dan moet je een kaart spelen en die zet uitvoeren.
Mag je met een boer een pion op de startpositie ruilen?
Nee. Een pion op de startpositie is beschermd en mag niet worden geruild.
Wat gebeurt er als je niet exact in het thuishonk kunt komen?
Dan blijft die pion staan waar hij staat. In de standaard Keezen spelregels loop je niet automatisch door voor een extra ronde.
Heeft de joker een waarde in Keezen?
Nee. In deze variant gebruik je de joker niet. Haal die kaart dus vooraf uit het halve kaartspel.
