Voor 2 tot 8 spelers, vanaf 6 jaar en met een speelduur van ongeveer 30 tot 60 minuten draait Keezbord spelregels om één helder doel: krijg als eerste al je 4 pionnen in het thuishonk. Speel je met 4, 6 of 8 spelers, dan speel je in teams en wint het duo of team dat samen alle pionnen als eerste binnen heeft. Keezbord wordt ook vaak gespeeld onder de naam Keezen; de basis van deze Keezbord spelregels blijft hetzelfde.
Benodigdheden
Voor een potje Keezbord heb je dit nodig:
- een modulair speelbord met 96 uitsparingen in 5 kleuren
- 4 pionnen per speler
- een standaard kaartspel zonder jokers
- eventueel een scorekaart, alleen handig bij toernooien
Het aantal kaarten hangt af van het aantal spelers:
- 2 spelers: 1 kaartspel, je gebruikt 26 kaarten in 2 symbolen
- 4 spelers: 1 kaartspel van 52 kaarten
- 6 spelers: 2 kaartspellen, je gebruikt 78 kaarten
- 8 spelers: 2 volledige kaartspellen en 8 sets van 4 pionnen
Jokers horen niet bij de officiële Keezbord spelregels en haal je dus vooraf uit het spel.
Opzet
Iedere speler kiest een kleur en neemt 4 pionnen. Die zet je in je startvak of startgebied, dus nog niet op het speelbord.
Speel je met 4, 6 of 8 spelers, dan vorm je teams. Teamgenoten zitten tegenover elkaar.
Daarna bepaal je wie deelt. Meestal trekt iedereen een kaart en wordt de speler met de hoogste kaart deler. Die deler blijft 3 rondes lang deler.
Het delen gaat zo:
- in de eerste ronde krijgt iedere speler 5 kaarten
- in de tweede ronde krijgt iedere speler 4 kaarten
- in de derde ronde krijgt iedere speler 4 kaarten
De speler links van de deler begint. Daarna speel je met de klok mee.
Spelverloop
In je beurt leg je 1 kaart op de aflegstapel en voer je de actie van die kaart uit met een pion. Dat is de kern van de Keezbord spelregels.
Belangrijk: kun je een geldige zet doen, dan moet je die ook spelen. Ook als die zet onhandig uitpakt.
Heb je geen enkele geldige zet meer met de kaarten in je hand, dan lever je je resterende kaarten in. Je wacht daarna tot de volgende deelronde.
Zijn alle kaarten van een deelronde gespeeld of ingeleverd, dan deelt de deler opnieuw volgens hetzelfde schema van 5, 4 en 4 kaarten. Na 3 rondes schuift het delen door.
Spelregels per kaart
De kaarten bepalen hoe je pionnen bewegen. Bij Keezbord tellen de plaatjes en cijfers dus als bewegingskaarten.
Aas
Een aas heeft 2 mogelijke acties:
- zet een pion vanuit het startvak op de startpositie
- zet een pion 1 vakje vooruit
Heer
Met een heer mag je een pion vanuit het startvak op de startpositie zetten.
Vrouw
Met een vrouw zet je een pion 12 vakjes vooruit.
Boer
Met een boer ruil je 1 eigen pion met 1 andere pion op het bord.
Daarbij gelden deze beperkingen:
- je gebruikt altijd een eigen pion
- je mag niet 2 andere pionnen met elkaar ruilen
- je mag niet ruilen met een pion op een startpositie
- je mag niet ruilen met een pion in het honk
Zeven
Met een 7 mag je in totaal 7 stappen zetten.
Dat mag op 2 manieren:
- alle 7 stappen met 1 pion
- de 7 stappen verdelen over 2 eigen pionnen
Splitsen mag dus, maar hoeft niet.
Vier
Met een 4 ga je 4 vakjes achteruit.
Daarbij geldt:
- in je eigen honk mag je niet achteruit bewegen
- over je eigen startpositie achteruit gaan mag wel
Overige kaarten
Met 2, 3, 5, 6, 8, 9 en 10 zet je een pion precies dat aantal vakjes vooruit.
Pionnen op het bord
Een pion komt alleen op het bord met:
- een aas
- een heer
Die pion plaats je dan op je startpositie.
Wordt een pion geslagen, dan gaat die terug naar het startvak. Daarna kan die opnieuw alleen met een aas of heer op het bord komen. Dat is een vast onderdeel van de officiële Keezbord spelregels.
Slaan
Kom je precies uit op een vakje waar een tegenstander staat, dan sla je die pion.
De geslagen pion gaat terug naar het startvak.
Beschermde pionnen
Een pion op de eigen startpositie is beschermd. Dat betekent:
- die pion mag niet worden ingehaald
- die pion mag niet worden geslagen
- die pion mag niet worden geruild
Ook pionnen in het eigen honk zijn beschermd:
- je mag ze niet inhalen
- je mag ze niet ruilen
Thuishonk
Het thuishonk kent een paar strakke regels. Juist hier gaat het vaak mis aan tafel.
- je moet exact in het honk uitkomen
- je mag in het honk niet heen en weer bewegen
- pionnen moeten aansluitend in het honk staan
- je mag niet over andere pionnen in je honk heen stappen
- eerst moet de meest voorliggende pion verder het honk in als die de doorgang blokkeert
Kort gezegd: een achterste pion mag niet zomaar langs een voorste pion het honk in. Daardoor moet je soms wachten op precies de juiste kaart. Wie zoekt op Keezen regels honk of Keezbord exact uitkomen, zoekt meestal naar dit punt.
Teamspel
Met 4, 6 of 8 spelers speel je in teams. Teamgenoten zitten tegenover elkaar.
De teamregel is simpel:
- eerst moet je al je eigen 4 pionnen in het honk krijgen
- daarna mag je met je kaarten de pionnen van je partner verplaatsen
Je mag tijdens het spel niet overleggen over je kaarten of over de zet die je partner moet doen. Dus geen hints, geen open advies en geen kaartinformatie delen.
In veel groepen staat hier een straf op. In de tekst die je vaak aan tafel hoort, gaat dan de voorste pion terug naar het startvak. Let op: spreek zo’n straf vooraf af als huisregel of toernooiregel, want niet elke groep gebruikt precies dezelfde sanctie.
Scoring
In een gewoon potje stopt het spel zodra:
- 1 speler alle 4 eigen pionnen in het honk heeft, bij 2 spelers
- een team alle pionnen van beide partners in het honk heeft, bij teamspel
Bij toernooien wordt vaak met punten gewerkt. Een veelgebruikte telling is:
- 2 punten per pion in het honk
- 10 bonuspunten voor het winnende team
- 10 bonuspunten als het spel binnen de afgesproken tijd klaar is
Gebruik je een puntensysteem, spreek dan vooraf af welk systeem geldt. Toernooien kunnen daarin afwijken.
Varianten
Er bestaan verschillende uitvoeringen en verwante spellen. Daarbij is het slim om officiële varianten en huisregels uit elkaar te houden.
Officiële varianten
- Keezbord The Battle: een variant met extra pestmogelijkheden en andere spelelementen
- Tokken: verwant aan Keezbord, maar met eigen regels
Tokken is dus niet simpelweg een andere naam voor hetzelfde spel. De spelregels verschillen. Voor meer informatie over Tokken, bekijk de Tokkenspel spelregels.
Huisregels
Sommige groepen wijken af van de standaard Keezbord spelregels. Noem dat altijd duidelijk een huisregel.
Voorbeelden van huisregels:
- de joker krijgt toch een functie
- bij Speed Keezen of Duo Keezen mag je doorlopen voor het honk, terwijl je in de officiële regels juist wacht tot je exact kunt uitkomen
- teams worden op een andere manier gevormd, bijvoorbeeld met rode en zwarte kaarten
Dat soort afspraken zijn prima, zolang iedereen vooraf weet dat het geen officiële basisregel is.
FAQ
Wat als ik geen kaart kan spelen?
Dan lever je je overgebleven kaarten in en wacht je op de volgende deelronde.
Mag ik een 7 splitsen?
Ja. Je mag de 7 stappen over 1 pion of over 2 eigen pionnen verdelen.
Moet ik een extra rondje lopen als ik voor mijn honk sta?
Nee. In de officiële Keezbord spelregels wacht je op een kaart waarmee je exact het honk in kunt.
Mag ik met een 4 achteruit mijn honk in?
Nee. Achteruit bewegen in je eigen honk mag niet.
Mag ik over mijn eigen startpositie achteruit met een 4?
Ja, dat mag.
Keezbord spelregels kort onthouden
De basis van Keezbord spelregels is eenvoudig: pionnen komen op het bord met aas of heer, je moet zetten als dat kan, slaan stuurt een pion terug naar start en in het honk moet je exact uitkomen. Speel je in teams, dan help je je partner pas als je eerst je eigen pionnen hebt binnengebracht. Wie deze Keezbord spelregels eenmaal aan tafel heeft liggen, kan meestal direct beginnen.
