Vier spelers, twee vaste paren, acht slagen per ronde: dat is de basis van klaverjassen spelregels. Het doel is simpel: haal samen met je partner meer dan de helft van de punten, dus minimaal 82. Een potje duurt vaak een paar minuten; een volledige wedstrijd van 16 rondes, ook wel een boompje, zit meestal rond een uur. Deze uitleg gaat uit van klassiek klaverjassen, in het Nederlands Klaverjassen en zonder andere originele buitenlandse naam, met de verschillen tussen Amsterdams, Rotterdams en Utrechts klaverjassen erbij.
Benodigdheden voor klaverjassen spelregels
Voor klassiek klaverjassen heb je weinig nodig:
- een kaartspel van 32 kaarten: 7, 8, 9, 10, boer, vrouw, heer en aas
- iets om de stand bij te houden
Bij klaverjassen online doet het programma het delen, de slagen en de puntentelling vaak automatisch. De regels aan tafel blijven verder hetzelfde.
Opzet van klaverjassen spelregels
Elke speler krijgt 8 kaarten. Er wordt gespeeld met vier spelers in twee vaste teams, waarbij partners tegenover elkaar zitten.
De voorbereiding van een ronde gaat zo:
- De deler schudt de kaarten.
- Een tegenstander neemt af.
- De deler geeft alle spelers 8 kaarten.
- Dat delen gebeurt meestal in 3-2-3 of in 4-4.
- De kaarten blijven tijdens het delen gedekt liggen.
- De speler links van de deler begint met het bepalen van troef, als de gekozen variant dat zo voorschrijft.
Bij Utrechts klaverjassen kiest de speler links van de deler verplicht troef. Daar is dus geen pasronde.
Spelverloop bij klaverjassen spelregels
Een ronde bestaat uit 8 slagen. De speler links van de deler komt uit met één kaart. Daarna speelt iedereen met de klok mee één kaart bij.
De basisregels zijn:
- kun je de gevraagde kleur volgen, dan moet dat
- kun je niet volgen, dan moet je vaak troeven
- de hoogste kaart van de gevraagde kleur wint, tenzij er troef is gespeeld
- als er troef op tafel ligt, wint de hoogste troef
- wie de slag wint, komt uit voor de volgende slag
Dat is ook hoe klaverjassen online werkt. Alleen het tellen en controleren gaat daar automatisch.
Kaartvolgorde en punten
De waarde van de kaarten hangt af van de vraag of een kleur troef is.
Zonder troef
- aas: 11 punten
- tien: 10 punten
- heer: 4 punten
- vrouw: 3 punten
- boer: 2 punten
- negen: 0 punten
- acht: 0 punten
- zeven: 0 punten
In troef
- boer: 20 punten
- negen: 14 punten
- aas: 11 punten
- tien: 10 punten
- heer: 4 punten
- vrouw: 3 punten
- acht: 0 punten
- zeven: 0 punten
De troefboer is dus de hoogste en sterkste kaart in troef. De troefnegen heet ook wel de nel.
Bekennen, troeven en overtroeven
Hier ontstaan de meeste vragen aan tafel.
Bekennen betekent dat je de gevraagde kleur moet spelen als je die hebt. Komt er harten uit en heb jij harten in de hand, dan moet je harten leggen.
Heb je de gevraagde kleur niet, dan kom je bij de troefregels uit. Daar zit meteen het verschil tussen de bekendste varianten.
Rotterdams klaverjassen
Bij Rotterdams klaverjassen moet je troeven als je de gevraagde kleur niet hebt. Dat blijft ook zo als je partner op dat moment al de slag lijkt te winnen.
Amsterdams klaverjassen
Bij Amsterdams klaverjassen hoef je niet verplicht te troeven als je de gevraagde kleur niet hebt én je partner al de hoogste kaart op tafel heeft.
Overtroeven
Wordt er troef gevraagd of ligt er al troef op tafel terwijl jij moet troeven, dan moet je een hogere troef spelen als je die hebt.
Ondertroeven
Een lagere troef spelen terwijl er al een hogere troef ligt, mag alleen als je geen hogere troef meer hebt en ook niet kunt bekennen.
Scoring in klaverjassen spelregels
De puntentelling in klaverjassen spelregels draait om kaartpunten, de laatste slag, roem en bijzondere uitkomsten zoals nat gaan of pit.
Kaartpunten en laatste slag
In de kaarten zelf zitten samen 152 punten. De winnaar van de laatste slag krijgt daar 10 punten extra bij.
Daarmee kom je op:
- 152 kaartpunten
- 10 punten voor de laatste slag
- samen 162 punten per ronde, exclusief roem
Om de ronde als spelende partij veilig binnen te halen, moet je dus minstens 82 punten halen.
Roem
Roem zijn bonuspunten voor bepaalde combinaties.
Officiële roem is:
- stuk: heer en vrouw van troef, 20 punten
- driekaart: 3 opeenvolgende kaarten van dezelfde kleur, 20 punten
- vierkaart: 4 opeenvolgende kaarten van dezelfde kleur, 50 punten
- vier gelijke kaarten: 100 punten
Roem moet je melden voordat de slag wordt omgedraaid of gedekt. Doe je dat te laat, dan telt die roem meestal niet meer mee.
Verzaken
Verzaken is een speelfout. Dat gebeurt als iemand niet bekent terwijl dat wel kan, of niet troeft terwijl dat verplicht is binnen de gekozen variant.
De gebruikelijke straf is:
- de verzakende partij krijgt 0 punten
- de tegenpartij krijgt 162 punten
- eventuele roem gaat ook naar de tegenpartij
- vaak komt daar nog 100 strafpunten bovenop
Controleer wel vooraf welke afspraak geldt. De straf voor verzaken verschilt in de praktijk soms per club of speeltafel.
Nat gaan
De spelende partij gaat nat als die minder dan de helft van de punten haalt, inclusief roem. In de praktijk betekent dat: minder dan 82 punten in totaal.
Bij nat gaan geldt:
- de spelende partij krijgt 0 punten
- de tegenpartij krijgt 162 punten
- alle roem gaat naar de tegenpartij
Pit, mars of pan
Wint het spelende team alle 8 slagen, dan heet dat pit, mars of pan.
Dat levert 100 bonuspunten op.
Varianten binnen klaverjassen spelregels
De kern van het spel blijft gelijk, maar de varianten zorgen voor andere keuzes tijdens het spelen.
Officiële varianten
De bekendste officiële vormen zijn:
- Amsterdams klaverjassen: niet verplicht troeven als partner al de slag heeft
- Rotterdams klaverjassen: altijd troeven als je niet kunt bekennen
- Utrechts klaverjassen: speler links van de deler kiest verplicht troef
- Kraken: de tegenpartij kan de inzet of waarde van het spel verhogen
- varianten voor 2, 3 of 5 spelers met aangepaste regels
Huisregels
Sommige afspraken kom je vaak tegen, maar die zijn niet officieel. Zet ze dus vooraf apart vast als huisregel.
Veelvoorkomende huisregels zijn:
- Schoppen dubbel: alle punten tellen dubbel als schoppen troef is
- vier boeren is 200 roem: veel gespeeld, maar officieel zijn vier gelijke kaarten 100 punten
- roem in de hand voor langere reeksen, zoals vijf of meer opeenvolgende kaarten van dezelfde kleur
Speel je online, kijk dan goed welke variant en welke huisregels zijn aangevinkt. Dat voorkomt discussie.
FAQ over klaverjassen spelregels
Wat is het verschil tussen Amsterdams en Rotterdams klaverjassen?
Het verschil zit in de troefplicht. Bij Rotterdams moet je altijd troeven als je de gevraagde kleur niet hebt. Bij Amsterdams hoeft dat niet als je partner al de hoogste kaart van de slag heeft.
Hoeveel punten zijn er in totaal bij klaverjassen?
Per ronde zijn er 162 punten te verdienen zonder roem: 152 uit de kaarten en 10 voor de laatste slag.
Wanneer ga je nat bij klaverjassen?
De spelende partij gaat nat als die minder dan 82 punten haalt, waarbij roem meetelt. De tegenpartij krijgt dan alle 162 punten en ook de roem.
Moet je altijd troeven als je niet kunt bekennen?
Nee, dat hangt af van de variant. Bij Rotterdams wel. Bij Amsterdams niet als je partner de slag al wint.
Wat is roem bij klaverjassen?
Roem is een bonus voor bepaalde combinaties, zoals stuk, drie opeenvolgende kaarten, vier opeenvolgende kaarten of vier gelijke kaarten. Je moet die op tijd melden.
