108 kaarten op tafel, 13 kaarten per speler en 4 jokers in het spel: dat is Amerikaans Jokeren spelregels in de variant Jokeren 13. Je speelt het met 2 tot 4 spelers, meestal vanaf ongeveer 8 jaar, en een ronde duurt vaak 20 tot 40 minuten. Het doel is simpel: raak je hand leeg, maar houd over meerdere rondes ook zo weinig mogelijk strafpunten over.
Benodigdheden
Voor Amerikaans Jokeren spelregels heb je dit nodig:
- 2 standaard kaartspellen van 52 kaarten
- 4 jokers
Samen zijn dat 108 kaarten.
Deze uitleg gaat over Amerikaans Jokeren, ook bekend als Jokeren 13. Die naam is handig om te noemen, omdat er ook een andere officiële variant bestaat: Jokeren 7.
Opzet
Zo begin je:
- Schud beide kaartspellen samen met de 4 jokers.
- Geef iedere speler 13 kaarten.
- Leg de rest gedekt in het midden als trekstapel.
- Draai 1 kaart open naast de trekstapel. Dat is het begin van de aflegstapel.
- De speler links van de deler start.
Spreek vóór het eerste potje ook af hoeveel rondes je speelt en welke eis geldt om per ronde uit te komen. Dat verschilt namelijk vaak per groep.
Spelverloop
Een beurt in Amerikaans Jokeren spelregels verloopt altijd in dezelfde volgorde:
- Je pakt 1 kaart van de trekstapel óf de bovenste kaart van de aflegstapel.
- Als je mag uitkomen, leg je combinaties op tafel.
- Ben je al eerder uitgekomen, dan mag je kaarten aanleggen bij bestaande combinaties.
- Ben je al uitgekomen, dan mag je ook een joker op tafel ruilen voor de echte kaart uit je hand.
- Je sluit af door 1 kaart open af te leggen.
Daarna is de volgende speler aan de beurt.
Loopt de trekstapel leeg? Schud dan de aflegstapel en gebruik die als nieuwe trekstapel.
Combinaties
In Jokeren 13 werk je met 2 soorten combinaties: sets en rijen.
Set
Een set bestaat uit 3 of 4 kaarten van dezelfde waarde.
Voorbeelden:
- 7♣, 7♥, 7♠
- V♣, V♦, V♥, V♠
Rij
Een rij bestaat uit minimaal 3 opeenvolgende kaarten van dezelfde soort.
Voorbeelden:
- 4♥, 5♥, 6♥
- 10♠, B♠, V♠, H♠
De aas mag laag en hoog worden gebruikt:
- Aas, 2, 3
- Vrouw, Heer, Aas
Een aas mag niet “rond” spelen. Dus Aas, 2, 3 mag wel, en Vrouw, Heer, Aas ook, maar Heer, Aas, 2 niet.
Uitkomen
Het belangrijkste verschil met andere vormen van jokeren zit in het uitkomen. In Amerikaans Jokeren spelregels moet je eerst aan de eis van de ronde voldoen voordat je mag aanleggen of een joker van tafel mag ruilen.
Uitkomen doe je tijdens je eigen beurt, nadat je een kaart hebt gepakt. Leg dan meteen de juiste combinatie of combinaties neer.
Veelgebruikte ronde-eisen zijn:
- 1 set van 3 gelijke kaarten of 1 rij van 3 kaarten
- minimaal 40 punten in combinaties
- 1 set van 4 gelijke kaarten of 1 rij van 4 kaarten
- 1 set van 5 gelijke kaarten of 1 rij van 5 kaarten
- in 1 keer uitgaan met je hele hand
Hier zit meteen een belangrijk punt: dit schema is vaak geen vaste officiële volgorde, maar een afspraak aan tafel. Dat zijn huisregels als jullie daarvan afwijken of een eigen reeks rondes gebruiken. Spreek dus vooraf af welke eisen gelden.
Zodra je eenmaal bent uitgekomen, mag je in latere beurten:
- nieuwe combinaties neerleggen
- kaarten aanleggen bij bestaande combinaties
- een joker op tafel ruilen
Ben je nog niet uitgekomen, dan mag dat allemaal nog niet.
Aanleggen en afleggen
Aanleggen betekent dat je kaarten toevoegt aan combinaties die al op tafel liggen. Dat mogen je eigen combinaties zijn, maar ook die van andere spelers.
Voorbeelden:
- Bij een set van 9♣, 9♦, 9♥ mag je de 9♠ leggen.
- Bij een rij 5♣, 6♣, 7♣ mag je de 4♣ of 8♣ leggen.
Een bestaande combinatie moet wel heel blijven. Je mag dus niet schuiven, splitsen of een rij uit elkaar trekken om ergens anders een nieuwe combinatie te maken.
Aan het einde van je beurt leg je altijd 1 kaart af op de aflegstapel, behalve als je precies uitgaat doordat je laatste kaart al op tafel terechtkomt.
Jokerregels
De joker is een wilde kaart en mag elke kaart voorstellen. In Amerikaans Jokeren spelregels gelden daarbij een paar vaste regels.
- Je spreekt uit welke kaart de joker voorstelt.
- Een joker op tafel mag worden geruild voor de echte kaart uit je hand.
- Dat ruilen mag alleen als je zelf al bent uitgekomen.
- De vrijgekomen joker moet je direct opnieuw gebruiken in een geldige combinatie.
Dat laatste wordt vaak vergeten. Je mag een joker dus niet van tafel pakken en daarna gewoon in je hand houden.
Een voorbeeld:
Er ligt 8♦, joker, 10♦ op tafel. De joker telt hier als 9♦. Heb jij de echte 9♦ in je hand en ben je al uitgekomen, dan mag je de 9♦ neerleggen, de joker pakken en die joker meteen weer ergens anders inzetten.
Scoring
Een ronde eindigt zodra 1 speler geen kaarten meer in de hand heeft. Dat kan op 2 manieren:
- de laatste kaart wordt afgelegd
- de laatste kaart wordt aangelegd of uitgespeeld in een combinatie
De andere spelers tellen daarna de strafpunten van hun overgebleven handkaarten.
De puntentelling is:
- joker: 25 punten
- aas: 11 punten
- heer, vrouw en boer: 10 punten
- 2 tot en met 10: eigen waarde
Dus:
- een 5 is 5 punten
- een 10 is 10 punten
- een aas is 11 punten
Speel je meerdere rondes, dan tel je de strafpunten per ronde bij elkaar op. De speler met de minste punten wint het spel.
Varianten
De naam zorgt vaak voor verwarring, dus hier is het verschil kort en duidelijk.
Jokeren 13
Dit is de variant die hierboven staat beschreven:
- 13 kaarten per speler
- 2 kaartspellen
- 4 jokers
- eerst uitkomen, daarna pas aanleggen en jokers ruilen
Jokeren 7
Bij Jokeren 7 gelden meestal deze kenmerken:
- 7 kaarten per speler
- 1 kaartspel
- aanleggen en jokers ruilen mag vaak ook als je nog niet bent uitgekomen
Dat maakt het een andere spelvariant, ook al lijken de basiscombinaties op elkaar.
Huisregels
Er bestaan veel afspraken die groepen zelf toevoegen. Noem die ook echt huisregels, zodat er geen misverstand ontstaat over wat officieel bij Amerikaans Jokeren spelregels hoort.
Huisregel: kaart kopen van de aflegstapel
Als de volgende speler de bovenste aflegkaart niet wil, mag een andere speler die kaart kopen. Die speler neemt dan ook 2 extra kaarten van de trekstapel.
Huisregel: geen joker in de eerste uitkomst
Sommige groepen spreken af dat je bij je eerste uitkomst geen joker mag gebruiken.
Gebruik je zulke afspraken, zet ze vooraf vast. Dan voorkom je discussie tijdens het spel.
FAQ
Hoeveel kaarten krijgt iedere speler bij Amerikaans Jokeren?
Bij Amerikaans Jokeren spelregels krijgt iedere speler 13 kaarten. Daarom heet deze variant ook vaak Jokeren 13.
Mag je aanleggen bij andere spelers?
Ja, maar pas als je zelf al bent uitgekomen. Daarvoor mag het niet.
Mag je een joker van tafel ruilen?
Ja. Je moet dan wel zelf al zijn uitgekomen én de joker meteen opnieuw gebruiken in een geldige combinatie.
Wat gebeurt er als de trekstapel op is?
Dan schud je de aflegstapel en maak je daarvan een nieuwe trekstapel.
Wat is het verschil tussen Jokeren en Amerikaans Jokeren?
Met Amerikaans Jokeren bedoelen spelers meestal Jokeren 13: 13 kaarten per speler, 2 kaartspellen, 4 jokers en eerst uitkomen voordat je mag aanleggen of een joker mag wisselen.
