Duizenden spelregels uitgelegd: je speelt dit kaartspel met 2 of meer spelers, meestal met 4. Het doel is simpel: wees de eerste die 1000 punten haalt. Je speelt met pen en papier voor de score, en een potje duurt zoveel rondes als nodig zijn om die grens te bereiken. Duizenden staat ook bekend als Schoppenvrouwen of Zwarte Wijven.
Benodigdheden voor Duizenden spelregels
Voor Duizenden heb je dit nodig:
- 2 complete kaartspellen
- jokers, als je de klassieke variant speelt
- pen en papier om de score bij te houden
Gebruik je twee volledige kaartspellen, dan speel je in de klassieke vorm dus met 108 kaarten: 104 gewone kaarten en 4 jokers. In andere varianten wijkt dat af. Daarover lees je verderop meer.
Opzet van Duizenden spelregels
De voorbereiding is kort:
- Schud de 2 kaartspellen goed door elkaar.
- Geef iedere speler 13 kaarten.
- Leg de rest als gesloten trekstapel in het midden.
- Draai 1 kaart open naast de trekstapel. Dat is de aflegstapel.
Daarna kan de eerste speler beginnen.
Spelverloop van Duizenden spelregels
In Duizenden probeer je kaarten in geldige combinaties op tafel te leggen. Dat zijn setjes van gelijke waarde of reeksen in dezelfde kleur. De ronde stopt zodra een speler al zijn handkaarten kwijt is.
Een beurt bestaat uit 4 vaste stappen.
1. Trek een kaart
Aan het begin van je beurt pak je 1 kaart. Dat mag van:
- de gesloten trekstapel, of
- de open aflegstapel
2. Leg setjes uit
Daarna mag je geldige setjes uit je hand op tafel leggen. Dat hoeft niet; je mag ook wachten tot een later moment.
Een geldig setje bestaat altijd uit minimaal 3 kaarten. Er zijn 2 soorten setjes:
- gelijke kaarten: kaarten met dezelfde waarde, in verschillende kleuren. Omdat je met 2 kaartspellen speelt, mag een kleur dubbel voorkomen.
- reeksen: oplopende kaarten in dezelfde kleur
Voorbeelden:
- 7♣ 7♠ 7♥ is geldig
- 7♣ 7♠ 7♥ 7♦ is ook geldig
- 5♥ 6♥ 7♥ is een geldige reeks
3. Leg aan bij je eigen setjes
Heb je al kaarten op tafel liggen, dan mag je daar in latere beurten kaarten aan toevoegen. Dat heet aanleggen.
Belangrijk in deze Duizenden spelregels: je mag alleen aanleggen bij je eigen setjes. Je legt dus niet aan bij combinaties van andere spelers.
4. Gooi 1 kaart af
Aan het einde van je beurt leg je 1 kaart open op de aflegstapel. Daarna is de volgende speler aan de beurt.
Scoring in Duizenden spelregels
De puntentelling is waar Duizenden om draait. Kaarten die je op tafel hebt gelegd, leveren pluspunten op. Kaarten die je aan het einde van de ronde nog in je hand hebt, leveren minpunten op.
Gebruik deze waarden:
- kaarten 2 tot en met 9: 5 punten
- 10, boer, vrouw en heer: 10 punten
- aas: 20 punten
- joker: 25 punten
- schoppenvrouw: 100 punten
Die waarden gelden voor beide kanten van de telling. Ligt een kaart op tafel, dan krijg je die punten erbij. Zit diezelfde kaart nog in je hand als de ronde eindigt, dan trek je die punten af.
Einde van een ronde
Een ronde eindigt meteen zodra een speler geen kaarten meer in de hand heeft.
Daarna telt iedere speler zijn score:
- alle uitgelegde kaarten op tafel zijn pluspunten
- alle handkaarten zijn minpunten
Schrijf de uitkomst op. Daarna begin je een nieuwe ronde met opnieuw 13 kaarten per speler. Het spel eindigt zodra iemand 1000 punten of meer heeft bereikt.
Varianten in Duizenden spelregels
Bij Duizenden bestaan meerdere speelwijzen. Dat is belangrijk, want niet elke tafel gebruikt precies dezelfde regels. Spreek dus vooraf af welke versie je speelt.
Klassieke variant
De klassieke variant gebruikt gewone jokers.
- je speelt met 2 complete kaartspellen inclusief 4 jokers
- een joker mag elke kaart vervangen
- een joker mag vaak worden omgewisseld door de kaart die hij voorstelt
- de schoppenvrouw geldt daarbij niet als vervangende kaart voor zo’n omwisseling
Deze versie sluit het meest aan bij de naam Schoppenvrouwen, omdat de schoppenvrouw een aparte rol heeft in de score.
Moderne variant
In de moderne variant gebruik je geen losse jokers.
- alle tweeën zijn jokers
- met 2 kaartspellen zijn dat dus 8 jokers
- deze jokers mogen niet worden omgewisseld
De puntentelling blijft verder gelijk, tenzij je groep daar een eigen afspraak over maakt. Als dat zo is, is dat een huisregel en geen basisregel van Duizenden.
Online variant
Bij online versies kom je vaak nog een paar extra regels tegen:
- er is geen minimumeis voor de eerste keer uitleggen
- een joker mag niet worden verschoven of omgewisseld
- de schoppenvrouw mag niet als laatste kaart worden afgegooid
Dat zijn dus variantregels. Ze gelden niet automatisch aan tafel als je met gewone kaarten speelt.
Veelgebruikte huisregel: minimum voor eerste uitleg
Sommige groepen spreken af dat je pas voor het eerst mag uitleggen als je meteen een bepaald aantal punten neerlegt, vaak 30 of 40 punten.
Dat is geen vaste basisregel in alle versies van Duizenden. Zie het dus als een huisregel of afgesproken variant. Spreek dit voor de start duidelijk af, anders krijg je midden in het spel discussie.
Bijzondere kaarten in Duizenden spelregels
Een paar kaarten vragen extra uitleg.
Joker
De joker is een vervangende kaart. Je mag hem gebruiken in setjes van gelijke waarde en in reeksen.
Voorbeeld:
- 9♠ 10♠ joker is geldig als de joker de boer van schoppen voorstelt
- 4♦ 4♣ joker is geldig als de joker een vierde 4 vervangt
Of je een joker later mag omwisselen, hangt af van de variant:
- in de klassieke variant meestal wel
- in de moderne variant niet
- in veel online varianten ook niet
Schoppenvrouw
De schoppenvrouw is de opvallendste kaart van het spel. Ze is 100 punten waard.
Dat betekent:
- op tafel levert ze 100 pluspunten op
- in je hand kost ze 100 minpunten
In sommige online versies mag je de schoppenvrouw niet als laatste kaart afgooien. Dat is geen algemene regel voor alle Duizenden spelregels, maar een specifieke variantregel.
Aas
Een aas is 20 punten waard.
In een reeks mag een aas op 2 manieren worden gebruikt:
- als lage kaart, dus onderaan: aas-2-3
- als hoge kaart, dus na de heer: vrouw-heer-aas
Een aas verbindt die twee kanten niet tegelijk. Je speelt dus niet door van heer-aas-2 in één reeks.
FAQ over Duizenden spelregels
Mag je in Duizenden aanleggen bij een andere speler?
Nee. In deze Duizenden spelregels leg je alleen aan bij je eigen setjes op tafel.
Hoeveel kaarten moet een setje minimaal hebben?
Een geldig setje bestaat uit minimaal 3 kaarten.
Mag een aas aan beide kanten in een reeks liggen?
Nee. Een aas telt óf als lage kaart óf als hoge kaart. Niet allebei tegelijk in dezelfde reeks.
Wat gebeurt er met kaarten die je overhoudt?
Alle kaarten die je nog in je hand hebt als de ronde eindigt, tellen als minpunten. Je gebruikt daarvoor dezelfde kaartwaarden als bij de pluspunten.
Is 30 punten voor de eerste melding verplicht?
Nee. Een eerste uitleg van 30 of 40 punten is een huisregel of variant, geen vaste basisregel van Duizenden.
Duizenden spelregels in het kort aan tafel
Als je Duizenden voor het eerst speelt, kom je met deze volgorde al een heel eind: trek 1 kaart, leg setjes uit als je wilt, leg aan bij je eigen kaarten en gooi 1 kaart af. Houd daarna alleen nog de puntentelling goed bij. Daar zit de winst of het verlies meestal in.
