32 kaarten, 4 spelers, 2 teams en 8 slagen per ronde: dat is de basis van Klaverjas spelregels. Klaverjas is een kaartspel voor 4 spelers waarbij partners tegenover elkaar zitten. Een ronde duurt niet lang, maar een volledige partij neemt meestal 45 tot 60 minuten in beslag. Het doel is per ronde meer dan 81 punten te halen, inclusief roem, en over de hele partij meer punten te verzamelen dan het andere team.
Benodigdheden voor Klaverjas spelregels
Voor Klaverjas heb je weinig nodig:
- 1 kaartspel met 32 kaarten: 7, 8, 9, 10, boer, vrouw, heer en aas
- geen jokers
- pen en papier of een scoreblok voor de stand
Opzet van Klaverjas spelregels
Klaverjas speel je met 2 teams van 2 spelers. De partners zitten tegenover elkaar.
Zo begin je:
- Kies de teams.
- Laat de partners tegenover elkaar plaatsnemen.
- De deler schudt de kaarten.
- Een tegenstander neemt af. Daarbij worden minimaal 3 kaarten opgetild.
- De deler geeft alle kaarten, zodat iedere speler 8 kaarten krijgt.
- Delen gebeurt vaak in 3-2-3 of in 4-4.
- Spreek vooraf af welke variant je speelt, want dat bepaalt hoe troef wordt gekozen en hoe streng de troefplicht is.
Bij sommige vormen van klaverjassen is er een biedronde. In andere kiest een vaste speler de troefkleur. Dat verschil hoort bij de variant die je speelt.
Spelverloop van Klaverjas spelregels
Een ronde bestaat uit 8 slagen. Een slag is de set van 4 kaarten die spelers om de beurt op tafel leggen.
De basisvolgorde is steeds hetzelfde:
- De speler links van de deler komt uit.
- Daarna speelt iedereen om de beurt een kaart, rechtsom.
- Wie de gevraagde kleur in de hand heeft, moet die kleur spelen.
- Wie niet kan bekennen, volgt de regels van de gekozen variant: soms moet je troeven, soms niet altijd.
- De hoogste kaart wint de slag. Is er getroefd, dan wint de hoogste troefkaart.
- De winnaar van de slag mag de volgende slag openen.
Kaartvolgorde en kaartwaarde
Bij Klaverjas spelregels is de volgorde van de kaarten niet in elke kleur gelijk. Troefkaarten hebben namelijk een andere rangorde en andere punten dan gewone kaarten.
Zonder troef
De punten van niet-troef zijn:
- aas: 11
- tien: 10
- heer: 4
- vrouw: 3
- boer: 2
- 9, 8 en 7: 0
De rangorde is dan:
aas, 10, heer, vrouw, boer, 9, 8, 7.
Met troef
De punten van troef zijn:
- boer: 20
- 9: 14
- aas: 11
- tien: 10
- heer: 4
- vrouw: 3
- 8: 0
- 7: 0
De rangorde van troef is dus:
boer, 9, aas, 10, heer, vrouw, 8, 7.
In totaal zitten er 152 punten in de kaarten. De laatste slag levert nog eens 10 punten op. Daarmee kom je op 162 punten per ronde, exclusief roem.
Scoring in Klaverjas spelregels
Na 8 slagen tel je per team de kaartpunten op van de gewonnen slagen. Daar komen eventuele bonuspunten bij.
Laatste slag
Het team dat de laatste slag wint, krijgt 10 extra punten.
Roem
Roem zijn bonuspunten voor bepaalde combinaties. Die tellen mee in de score van de ronde, maar alleen als een speler de combinatie op tijd meldt.
Gebruikelijke roem is:
- stuk: heer en vrouw van troef, 20 punten
- driekaart: 3 opeenvolgende kaarten van dezelfde kleur, 20 punten
- vierkaart: 4 opeenvolgende kaarten van dezelfde kleur, 50 punten
- vier gelijke van aas, heer, vrouw, boer of 10: 100 punten
Een veelgespeelde extra afspraak is:
- vier boeren: 200 punten
Die laatste regel is niet overal standaard. Spreek dus vooraf af of je die gebruikt.
Nat gaan
Het spelende team moet meer dan 81 punten halen. Haalt dat team 81 punten of minder, dan gaat het nat.
Bij nat gaan krijgt de tegenpartij alle 162 punten van de ronde, plus alle geldige roem.
Mars of pit
Wint een team alle 8 slagen, dan heet dat een mars of pit.
Daarvoor krijgt dat team 100 bonuspunten.
Verzaken
Verzaken betekent dat iemand een kaart speelt die volgens de regels niet mag. Bijvoorbeeld:
- geen kleur bekennen terwijl die kleur nog in de hand zit
- niet troeven terwijl dat in de gekozen variant verplicht is
- ondertroeven terwijl hoger troeven verplicht is
Bij verzaken krijgt de niet-verzakende partij 262 punten plus roem. Daarna stopt de ronde meteen.
Slagen inzien
De laatst gespeelde slag mag je meestal nog bekijken zolang de volgende slag nog niet volledig is afgelopen. Is een slag eenmaal dichtgelegd en verder gespeeld, dan blijft die dicht.
Varianten van Klaverjas spelregels
Klaverjas heeft meerdere bekende vormen. De grootste verschillen zitten in de troefplicht en in de manier waarop troef wordt bepaald.
Rotterdams klaverjassen
Bij Rotterdams klaverjassen geldt:
- kun je niet bekennen, dan moet je troeven als dat kan
- is er al troef gespeeld, dan moet je hoger troeven als dat mogelijk is
Dit is de striktere variant.
Amsterdams klaverjassen
Bij Amsterdams klaverjassen geldt:
- kun je niet bekennen en je partner ligt al voor in de slag, dan hoef je niet altijd in te troeven
- ondertroeven mag niet, behalve als je geen andere geldige kaart hebt
Hier speelt de vraag mee of je partner de slag al heeft. Dat heet een maatslag.
Utrechts klaverjassen
Bij Utrechts klaverjassen geldt:
- de speler links van de deler kiest de troefkleur
- die speler komt ook uit
- kun je niet bekennen, dan hoef je niet verplicht te troeven
De naam Klaverjas wordt in het buitenland vaak niet vertaald, maar als je regels opzoekt kom je soms ook de Franse oorsprong Klaberjass tegen.
FAQ over Klaverjas spelregels
Hoeveel kaarten krijgt elke speler bij Klaverjas?
Iedere speler krijgt 8 kaarten. Samen gebruik je dus alle 32 kaarten van het spel.
Hoeveel punten zijn er totaal per ronde?
Er zijn 162 punten per ronde te verdelen: 152 uit de kaarten en 10 voor de laatste slag. Roem komt daar nog bovenop.
Wanneer ga je nat bij klaverjassen?
Het spelende team gaat nat als het 81 punten of minder haalt. De tegenpartij krijgt dan alle 162 punten van de ronde, plus roem.
Wat is het verschil tussen Amsterdams en Rotterdams klaverjassen?
Het belangrijkste verschil zit in de troefplicht. In de Rotterdamse variant moet je strenger introeven en overtroeven. In de Amsterdamse variant geldt meer ruimte bij een maatslag.
Mag je seinen of afspraken maken met je partner?
Alleen als je dat vooraf als huisregel afspreekt. In de standaardregels hoort openlijk seinen niet thuis.
Huisregels bij Klaverjas spelregels
Aan veel tafels gelden extra afspraken. Dat zijn huisregels, geen officiële standaardregels. Noem ze dus altijd vooraf.
Bekende voorbeelden zijn:
- seinen: met bepaalde kaarten informatie aan je partner doorgeven
- schoppen dubbel: alle punten tellen dubbel als schoppen troef is
- kraken: een afspraak waarbij de score sneller oploopt
- vier boeren is 200 roem: vaak gespeeld, maar niet overal officieel
Zet deze afspraken voor het delen vast. Dan voorkom je discussie tijdens het spel.
Puntentelling en wedstrijdverloop in Klaverjas spelregels
Na elke ronde noteer je de score van beide teams. Daarbij tel je:
- kaartpunten van gewonnen slagen
- 10 punten voor de laatste slag
- eventuele roem
- 100 extra punten bij een mars of pit
Bij een volledige partij worden vaak 16 rondes gespeeld. Zo’n reeks heet ook wel een boompje. Het team met de meeste totaalpunten wint.
Een andere veelgebruikte afspraak is spelen tot een afgesproken eindstand, bijvoorbeeld 500 of 1000 punten. Dat is geen vaste standaardregel, maar een praktische spelafspraak.
