Mens erger je niet spelregels zijn snel uitgelegd: in dit bordspel probeer je met 2 tot 4 spelers al je 4 pionnen één ronde over het bord te laten lopen en daarna in je eigen thuishonk te krijgen. Wie dat als eerste doet, wint. De meeste uitgaven vermelden een leeftijd vanaf 6 jaar en een speelduur van ongeveer 20 tot 40 minuten. In het buitenland staat het spel ook bekend als Mensch ärgere Dich nicht.
Benodigdheden voor Mens erger je niet spelregels
Voor Mens erger je niet heb je nodig:
- het speelbord
- 16 pionnen: per speler 4 in dezelfde kleur
- 1 dobbelsteen
Je speelt met 2, 3 of 4 spelers. Bij minder dan 4 spelers blijven de ongebruikte kleuren gewoon buiten het spel.
Opzet van Mens erger je niet spelregels
Iedere speler kiest een kleur en zet zijn 4 pionnen in de eigen basis of startcirkel. Dat is de plek waar je pionnen beginnen voordat ze het bord op mogen.
Daarna bepaal je wie er begint. Meestal doet iedere speler één worp en start de hoogste worp.
Spreek vóór het begin ook even af welke versie van een paar bekende twijfelregels jullie gebruiken. Bij Mens erger je niet bestaan daar namelijk verschillen tussen uitgaven en speeltafels. Dat geldt vooral voor:
- of je bij een 6 nog een extra beurt krijgt
- wat er gebeurt als je eigen pion het startvak blokkeert
- of je met een tijdslimiet speelt
Als een regel niet in jullie doos staat, behandel die dan als huisregel.
Spelverloop van Mens erger je niet spelregels
In je beurt gooi je met de dobbelsteen en verplaats je één pion het aantal ogen dat je hebt gegooid.
Een pion in het spel brengen
Om een pion vanuit de basis op het bord te zetten, heb je in de meeste versies een worp van 6 nodig. Je zet dan één van je pionnen op het startvak van jouw kleur.
Heb je al een pion op dat startvak staan, dan ontstaat er vaak een discussie. In sommige uitgaven of aan sommige tafels moet je die eigen pion dan terug naar de basis sturen om plaats te maken voor de nieuwe pion. In andere versies mag je kiezen of je een andere zet doet, of kun je de nieuwe pion niet inzetten.
Dit is dus geen vaste officiële regel voor elke uitgave, maar iets dat je vooraf moet afspreken als jullie spelregels daar niet duidelijk over zijn.
Lopen over het bord
Zodra een pion op het bord staat, loopt die verder over de vaste route. Je verplaatst altijd precies het aantal gegooide ogen. Je mag niet halverwege stoppen.
Per beurt verzet je maar één pion. Je verdeelt een worp dus niet over meerdere pionnen.
Slaan
Een belangrijk deel van Mens erger je niet spelregels is slaan. Kom je met jouw pion exact terecht op een vakje waar al een pion van een tegenstander staat, dan sla je die pion.
Dat werkt zo:
- De pion van de tegenstander gaat direct terug naar de basis.
- Die pion moet later opnieuw met een 6 in het spel worden gebracht.
Op gewone vakjes op het bord ben je dus kwetsbaar. Staat een tegenstander precies goed, dan lig je er weer uit.
Veilig staan
Niet elk vakje is even gevaarlijk. Een pion is pas echt veilig zodra die in het eigen thuishonk staat.
Daarbij gelden deze regels:
- de vakjes van jouw eigen eindroute en thuishonk horen bij jouw kleur
- andere spelers mogen die vakjes niet gebruiken
- pionnen die daar staan, kunnen niet meer worden geslagen
- een pion die helemaal thuis staat, verplaats je niet meer
Op de gewone route over het bord geldt die veiligheid niet. Daar kan een pion nog steeds worden geslagen.
Het thuishonk in
Na een volledige ronde gaat je pion de eindroute van de eigen kleur in. Veel spelers zoeken hier specifiek op met termen als mens erger je niet thuishonk regels of precies uitkomen mens erger je niet. De kern is simpel: je moet ook hier exact uitkomen.
Belangrijk bij het thuisbrengen:
- Je hoeft geen 1 te gooien om de eindroute in te gaan.
- Je moet een vrij vakje in het thuishonk precies bereiken.
- Gooi je meer ogen dan nodig, dan wordt in veel Nederlandse versies teruggeteld.
- Is het vakje waar je zou eindigen al bezet door een eigen pion, dan kun je die zet niet maken.
Dat precies uitkomen is vaak beslissend aan het eind van het spel. Een pion kan bijna thuis zijn, maar toch nog een beurt moeten wachten.
Extra beurt bij 6
In veel families geldt: gooi je 6, dan mag je nog een keer gooien. Dat is een bekende regel, maar niet elke uitgave formuleert die op precies dezelfde manier.
Controleer daarom de regels van jullie doos. Als dat daar niet duidelijk staat en jullie spreken het zelf af, dan is het een huisregel.
Scoring in Mens erger je niet spelregels
Mens erger je niet werkt normaal niet met punten. Je speelt door tot iemand al zijn 4 pionnen in het eigen thuishonk heeft.
Die speler wint direct.
Gebruik je een afgesproken tijdslimiet, dan is dat geen standaard puntensysteem uit het basisspel, maar een praktische speelafspraak. In dat geval kun je afspreken dat de speler wint met de meeste pionnen in het thuishonk zodra de tijd om is. Ook dit is dus het best te zien als huisregel, tenzij jullie uitgave het expliciet noemt.
Varianten bij Mens erger je niet spelregels
Mens erger je niet kent veel tafelvarianten. Dat is niet vreemd, want het spel bestaat in veel edities en families hebben vaak eigen gewoontes.
Variant: spelen met tijdslimiet
Wil je voorkomen dat een pot lang duurt, dan kun je vooraf een tijd afspreken, bijvoorbeeld 30 minuten. Is de tijd voorbij, dan wint de speler met de meeste pionnen in het thuishonk.
Dit is een huisregel, tenzij jullie editie deze variant zelf noemt.
Variant: eigen pion van het startvak afslaan
Zoals eerder genoemd, verschilt deze regel per groep. Staat je eigen pion op het startvak en gooi je 6, dan zijn dit de meest gebruikte afspraken:
- je moet je eigen pion terug naar de basis sturen en de nieuwe pion inzetten
- je mag kiezen welke zet je doet
- je kunt geen nieuwe pion inzetten zolang het startvak bezet is
Ook dit is een huisregel of editieverschil. Spreek hem vooraf af.
Variant: extra worp bij 6
Veel spelers vinden een extra worp bij 6 vanzelfsprekend. Toch is het slim om dat voor de start te bevestigen, zeker als je met verschillende generaties of met een andere uitgave speelt.
FAQ over Mens erger je niet spelregels
Wanneer sla je een pion bij Mens erger je niet?
Je slaat een pion als jouw pion exact eindigt op een vakje waar een pion van een tegenstander staat. Die geslagen pion gaat terug naar de basis.
Is een pion veilig op het gewone bord?
Nee. Op de gewone route over het bord kan een pion gewoon worden geslagen. Alleen in de eigen eindroute en het thuishonk staat een pion veilig.
Moet je precies uitkomen in het thuishonk?
Ja. Bij Mens erger je niet spelregels moet je de vakjes van je thuishonk precies bereiken. In veel versies tel je terug als je te veel ogen gooit.
Moet je 1 gooien om het thuishonk in te gaan?
Nee. Je hoeft geen 1 te gooien om de eindroute van je eigen kleur in te lopen.
Wanneer win je Mens erger je niet?
Je wint zodra je als eerste al je 4 pionnen in het eigen thuishonk hebt staan.
